Thời gian qua khi đọc các tin tức liên quan đến việc nhờ lan tỏa tìm con - đặc biệt là con gái tuổi tầm 13- 15 ra khỏi nhà rồi không về, lúc đầu tôi nghĩ là do bị bắt cóc nhưng đọc kỹ thì lại không phải… Các bạn ấy tự đi!
Đi mà không nói.
Đi với một niềm tin rất rõ ràng rằng “con đã lớn”,
Điều này làm tôi phân vân, rà lại những gì đã học về tuổi vị thành niên và nhìn lại những định kiến của mình về lứa tuổi này…
- Tôi từng nghĩ, và hình như vẫn đang nghĩ: “Con còn bé, chưa biết gì đâu” điều này giờ tôi nhận ra đó là Sai lầm lớn:
Thực tế: 13 tuổi, trẻ đã có khả năng sinh sản, não bộ bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, và thôi thúc khám phá, khẳng định bản thân bắt đầu trỗi dậy rất rõ. Khi cơ hội đến – dù là cạm bẫy – con muốn tự quyết, muốn khẳng định “con lớn rồi”, nhưng không đủ năng lực phân biệt ranh giới an toàn hoặc những điều con biết nặng lý thuyết. Nên dễ rơi vào bẫy đẩy vào thế bị động, hoảng loạn và tin rằng mình đã dính líu đến một việc kinh khủng. (kiểu sợ “Công an” giả )
- Tôi từng nghĩ: “Con không chia sẻ gì, tức là không có gì nghiêm trọng”
Thực tế: Ở tuổi teen, con rút vào thế giới riêng, không còn chia sẻ với tôi như hồi nhỏ. Nhưng có vẻ không nói không có nghĩa là không có.
Cũng may mà tôi nhận ra sớm nên xây dựng thói quen giao tiếp và tin tưởng từ trước, nên các con nhận được thông tin lạ các con không giấu tôi.
Hy vọng nếu có những tình huống giở khóc dở cười thì tôi không phải là người biết sau cùng
- Định kiến tiếp theo chắc chắn không phải riêng tôi gặp: “Tuổi dậy thì là nổi loạn, rồi sẽ qua”
Thực tế: Dậy thì là một cuộc “di cư” tâm, sinh lý, không phải là cơn gió lướt qua. Nếu người lớn không làm người chỉ đường, trẻ sẽ tìm người khác dẫn lối – kể cả kẻ xấu - người cho con sự lắng nghe và hứa hẹn “tự do”
- Có 1 định kiến mà tôi nghĩ nhiều người nghĩ nhưng tôi thì hơi hoài nghi đó là: “Miễn không cho con dùng smartphone là an toàn”
Thực tế: Dù cấm đoán điện thoại thông minh, trẻ vẫn tìm được cách khác…Vấn đề có vẻ không nằm ở thiết bị, mà nằm ở việc trẻ có biết cách tự bảo vệ mình trong thế giới số hay không.
Cấm đoán mà không dạy kỹ năng số, kỹ năng từ chối, kỹ năng đánh giá rủi ro = nguy cơ lớn hơn. (cứ vẽ đường cho hươu chạy còn hơn để nó chạy lung tung)
- “Miễn học giỏi, ngoan ngoãn là ổn” liệu có ổn không?
Thực tế: Trẻ có thể học giỏi, nghe lời… nhưng nếu thiếu kỹ năng sống, thiếu năng lực tự định vị giá trị bản thân, thì rất dễ bị dụ dỗ bởi lời hứa hẹn ngọt ngào hoặc sự quan tâm từ người lạ.
Một lời khen, một cuộc trò chuyện online “hiểu con hơn cha mẹ” có thể đủ để lôi con rời nhà, bỏ mặc mọi hậu quả.
Tôi nghĩ tôi cần nhấn mạnh với bản thân:
- Dừng ngay việc dán nhãn con “nó còn bé”.
- Duy trì quan hệ tin tưởng – nói chuyện thẳng thắn – không chỉ về học mà cả về yêu, bạn bè, internet, giới tính, rủi ro.
- Trang bị kỹ năng sống, kỹ năng an toàn về mạng xã hội cho con, không đợi có chuyện mới nói rằng:
“Nếu bất kỳ ai, dù tự xưng là công an, yêu cầu con giữ bí mật với bố mẹ, đó 100% LÀ LỪA ĐẢO. Con phải TẮT MÁY và nói với bố mẹ NGAY LẬP TỨC.”
“Nếu ai đó yêu cầu con gửi ảnh/video riêng tư của cơ thể, dù với bất kỳ lý do gì, đó là KẺ XẤU. Tuyệt đối KHÔNG LÀM THEO.”
“Vũ khí lớn nhất của con chính là bố mẹ. Không có bí mật nào đáng để đánh đổi sự an toàn của con và sự tin tưởng dành cho gia đình.”
Bắt đầu từ hôm nay: chia sẻ những định kiến mà chúng ta đang và đã có khi nuôi con tuổi vị thành niên để mọi người cùng học tập và đặt dấu chấm hết cho sự ngộ nhận!!!
